Intertekstualnost

Studija slovenačkog teoretičara književnosti Marka Juvana Intertekstualnost na ovim prostorima predstavlja najiscrpniju analizu istorije i poetike fenomena koji je, zajedno sa Rolanom Bartom, imenovala Julija Kristeva kasnih šezdesetih godina XX veka. Ontološka polazišta ovog ključnog pojma su, između ostalih, Bahtinov dijalogizam, Deridina kritika zapadnog logocentrizma, dekonstrukcija Sosirovog modela znaka i strukture, estetika recepcije, kao i kultura sećanja. To otvara novo polje semiotičkog označavanja teksta, sugerišući relativan karakter značenja, identiteta, subjekta, teksta i socioistorijske realnosti. Kao izrazito transgresivan i ambivalentan pojam, opšta intertekstualnost je prihvaćena i u interdisciplinarnim istraživanjima društvenih nauka, vizuelnih umetnosti, medija i popularne kulture, dok se posebna intertekstualnost (citatnost) mahom ograničila na drugačiji pristup izučavanja književnih tekstova.


SADRŽAJ
Uvod, 7

I 1. Izvor i značenje izraza, 10
2. Intertekstualne pojave, 13
Tradicionalne intertekstualne forme i vrste, 22
A) Topos (topoi, Zoci communes, topika) ili opšte mesto, 22
B) Citat (apoftegma, gnoma, sentenca; moto), 26
C) Aluzija, 30
Č) Parafraza. Imitacija. Prevod, 32
D) Parodija (menipejska satira, kontrafaktura, travestija, burleska). Pastiš, 37
3. Nivoi pojma intertekstualnost, 49
Opšta intertekstualnost, 5l
Posebna intertekstualnost, 54
Intertekstualnost, međutekstovnost, citatnost, 56

II Prethodničke i paralelne koncepcije, 58
1. Podražavanje, konkurencija, reminiscencija, 59
2. Uticaj i tradicija, 65
3. Ostali prethodnici i saputnici intertekstualnosti, 81

III 1. Konteksti nastanka koncepcije intertekstualnosti, 88
Prevratnička teorija teksta, 91
Dekonstrukcija metafizičkih osnova znaka, komunikacije i strukture, 95
Postmodernistička citatnost, 99
Bahtinova teorija dijaloga, 101
2. Koncepcije opšte intertekstualnosti, 111
Julija Kristeva i Rolan Bart, 111
Teorije opšte intertekstualnosti posle Kristeve i Barta, 130
Rifaterova intertekstualna semiotika poezije, 134
Ostale koncepcije opšte intertekstualnosti, 140
Zaključak, 150
3. Koncepcije citatnosti, 152
Loren Dženi i tlocrt teorije citatnosti, 153
Žerar Ženet i klasifikacija "drugostepenih" književnih dela, 156
Razmah teorija citatnosti, 163
Renate Lahman: intertekstualno konstituisanje smisla i kulturno sećanje, 167
Brojhova i pfisterova sistematizacija intertekstualnosti, 171
Dubravka Oraić i pokušaj istorijske tipologije citatnosti, 180
Suzane Holtuis: integracija opšte intertekstualnosti i citatnosti u okviru nauke o tekstu, 186
Zaključak, 190

IV Pojam i teorija intertekstualnosti u Sloveniji, 193
1. Intertekstualnost i rana recepcija francuskog (post)strukturalizma, 194
Prevodi TeZ QueZ-a, Kristeve, Deride i Barta, 196
Izvorna nadovezivanja na poststrukturalističke koncepcije intertekstualnosti, 200
2. Postmodernizam i teorija intertekstualnosti, 206
Intertekstualnost i izučavanja postmodernizma, 207
Književnonaučna teorija intertekstualnosti, 210

V 1. Značenje pojma intertekstualnost za nauku o književnosti, 218
2. Sistem intertekstualnosti, 224
Intertekstualni kulturni kod, pokazatelji i simptomi citatnosti, 225
Intertekstualno predstavljanje i pozivanje, 231
A) Predlošci, 232
B) Opisi, prenosi i imitacije, 234
Intertekstualna sintaksa, semantika i pragmatika, 240
Citatne figure i žanrovi, 243

Bibliografija, 253
Predmetni registar, 269
Imenski registar, 286
O autoru, 301