Inicijalni tretman urgentnih stanja u medicini

Knjiga Inicijalni tretman urgentnih stanja u medicini je namenjena širokom krugu zdravstvenih radnika - lekarima opšte medicine u primarnoj zdravstvenoj zaštiti, specijalistima urgentne medicine i drugih specijalnosti koji rade u službama hitne pomoći ili hitnog prijema u bolnicama opšteg tipa, kao i lekarima zaposlenim u zdravstvenim ustanovama sekundarnog i tercijarnog tipa.

Praktično, namenjen je svim specijalnostima i svim mlađim lekarima-specijalizantima na bilo kojoj specijalizaciji. Jer, urgentno stanje se može javiti u svakoj oblasti medicine. Takođe, moće se javiti u prehospitalnim uslovima, ali i kod hospitalizovanih bolesnika. U trenutku pojave akutnog popuštanja funkcije nekog organa i sledstvene vitalne ugroženosti bolesnika, često su pored bolesnika lekari opšte medicine ili neke specijalnosti koja nije u neposrednoj vezi sa aktuelnim akutnim poremećajem. Zbog toga bi svi lekari, svih specijalnosti, trebalo da budu edukovani da mogu da pepoznaju urgentno stanje i preduzmu prve korake u njegovom inicijalnom tretmanu (dijagnostika, lečenje, transport).


SADRŽAJ


OPŠTI DEO

POGLAVLJE 1. DISAJNI PUT I ARTEFICIJALNA VENTILACIJA PLUĆA
Uvod, 21
Oprema za obezbeđivanje disajnog puta i veštačkog disanja, 28
Orotrahealna intubacija (indikacije i tehničke intubacije, provera položaja tubusa), 39
Alternativne metode obezbeđivanja disajnog puta i ventilacije, 45
Problematičan disajni put i otežana intubacija, 61
Komplikacije intubacije traheje i drugih načina obezbeđivanja disajnog puta, 73
Literatura, 80

POGLAVLJE 2. OKSIGENOTERAPIJA
Uvod, 87
Kiseonik, 87
Hipoksija, 90
Principi primene oksigenoterapije, 92
Toksičnost kiseonika, 111
Literatura, 121

POGLAVLJE 3. KARDIOPULMONALNO CEREBRALNA REANIMACIJA ODRASLIH
Uvod, 125
Definicija akutnog zastoja srca, 125
Etiologija akutnog zastoja srca, 126
Dijagnoza akutnog zastoja srca, 127
Kardiopulmonalno-cerebralna reanimacija, 128
Lanac preživljavanja, 128
Medicinski, etički i pravni problemi KPCR-a, 166
Literatura, 179

POGLAVLJE 4. SPECIFIČNOSTI KARDIOPULMONALNE REANIMACIJE DECE
Uvod, 183
Kardiopulmonalna reanimacija u vanbolničkim uslovima, 184
Kardiopulmonalna reanimacija u bolničkim uslovima, 187
Literatura, 192

POGLAVLJE 5. PREVENCIJA SRČANOG ZASTOJA - SKOROVI RANOG UPOZORENJA
Uvod, 195
Evaluacija stanja bolesnika - ABCDE pristup, 196
Skorovi ranog upozorenja (Early Warning Scores - EWS), 197
Načini izračunavanja EWS, 200
Literatura, 203

POGLAVLJE 6. KANULACIJA VENA
Uvod, 207
Kanulacija perifernih vena, 207
Kanulacija centralnih vena, 212
Literatura, 218

POGLAVLJE 7. MONITORING VITALNIH FUNKCIJA U URGENTNOM ZBRINJAVANJU
Uvod, 221
Klinički monitoring, 222
Monitoring uz pomoć aparata, 224
Biohemijski monitoring, 233
Literatura, 236

POGLAVLJE 8. OSNOVE REANIMACIJE INFUZIONIM RASTVORIMA
Uvod, 239
Distribucija telesnih tečnosti u organizmu - fiziološke osnove, 240
Fiziološke osnove koje utiču na izbor onfuzionih rastvora, 241
Efekat različitih rastvora na volumen cirkulišuće tečnosti, 243
Praktični pristup - kako odabrati infuzioni rastvor, 250
Literatura, 251


SPECIJALNI DEO

POGLAVLJE 9. HIPERTENZIVNA KRIZA
Uvod, 259
Definicija i podela hipertenzivne krize, 260
Uzroci hipertenzivne krize, 260
Patofiziologija hipertenzivne krize, 260
Kliničke manifestacije hipertenzivne krize, 262
Diferencijalna dijagnoza, 262
Lečenje hipertenzivne krize, 262
Postupci nakon inicijalnog lečenje i stabilizacije bolesnika, 269
Zaključak, 270
Literatura, 271

POGLAVLJE 10. AKUTNI KORONARNI SINDROM
Uvod, 275
Simptomi i znaci akutnog koronarnog sindroma, 276
Patofiziologija akutnog koronarnog sindroma, 276
Dijagnoza akutnog koronarnog sindroma, 277
Diferencijalna dijagnoza, 278
Lečenja akutnog koronarnog sindroma, 278
Literatura, 285

POGLAVLJE 11. INICIJALNO LEČENJE PLUĆNOG EDEMA
Uvod, 289
Patofiziološka podela plućnog edema, 289
Klinička podela plućnog edema, 290
Dijagnoza plućnog edema, 293
Lečenje plućnog edema, 295
Literatura, 301

POGLAVLJE 12. INICIJALNA DIJAGNOSTIKA I TERAPIJA AKUTNIH POREMEĆAJA SRČANOG RITMA
Uvod, 305
Dijagnoza aritmija, 306
Bradiaritmije, 310
Tahiaritmije, 315
Zaključak, 329
Literatura, 330

POGLAVLJE 13. PLUĆNA EMBOLIJA
Uvod, 335
Patofiziologija plućne embolije, 336
Klinička slika plućne embolije, 337
Dijagnostički testovi kod plućne embolije, 338
Dijagnostičke strategije kod plućne embolije, 339
Lečenje plućne embolije, 340
Zaključak, 346
Literatura, 347

POGLAVLJE 14. PNEUMOTORAKS
Uvod, 351
Etiologija pneumotoraksa, 351
Mehanizam nastanka pneumotoraksa, 352
Dijagnoza pneumotoraksa, 352
Lečenje pneumotoraksa, 354
Literatura, 356

POGLAVLJE 15. INICIJALNO LEČENJE AKUTNOG POGORŠANJA BRONHIJALNE ASTME I STATUSA ASTMATIKUSA
Uvod, 359
Etiologija bronhijalne astme, 360
Patofiziologija bronhijalne astme, 360
Klinička slika bronhijalne astme, 360
Dijagnoza bronhijalne astme, 361
Diferencijalna dijagnoza, 362
Terapija bronhijalne astme, 362
Status astmatikus, 363
Najnovije preporuke za terapiju akutnog pogoršanja astme, 365
Literatura, 367

POGLAVLJE 16. DIFERENCIJALNA DIJAGNOZA KOMA I INICIJALNI TRETMAN
Uvod, 371
Etiologija koma, 372
Diferencijalna dijagnoza koma
Reanimacija komatoznih bolesnika, 373
Strukturno oštećenje moždanog stabla, 375
Kraniocerebralna povreda kao uzrok kome, 375
Intrakranijalna hipertenzija kao uzrok kome, 379
Cerebrovaskularna bolčest kao uzrok kome, 382
Metabolički poremećaji kaouzrok kome, 382
Endokrini poremećaji kao urok kome, 382
Hipoksija kaouzrok kome, 383
Intoksikacija kao uzrok kome, 385
Status epileptikus kao uzrok kome, 385
Delirijum, 388
Pseudokomatozna stanja, 389
Prognoza koma, 391
Zaključak, 391
Literatura, 392

POGLAVLJE 17. AKUTNI MOŽDANI UDAR
Uvod, 395
Etiologija i patofiziologija akutnog moždanog udara, 396
Klinička slika akutnog moždanog udara, 396
Tranzitorni ishemijski atak, 397
Dijagnostika, 398
Zbrinjavanje bolesnika i terapija akutnog moždanog udara, 399
Zaključak, 403
Literatura, 404

POGLAVLJE 18. URGENTNI TRETMAN EPILEPTIČNOG NAPADA
Uvod, 407
Dijagnoza epilepsije, 407
Diferencijalna dijagnoza epilepsije, 408
Klasifikacija epilepsije, 410
Klinička prezentacija epilepsije, 411
Prehospitalni tretman epileptičnog napada - prva pomoć, 412
Terapija konvulzivnog epileptičnog statusa, 414
Zaključak, 417
Literatura, 418

POGLAVLJE 19. AKUTNE KOMPLIKACIJE DIJABETESA MELITUSA (HIPER- I HIPOGLIKEMIJSKE KRIZE I KOME)
Uvod, 421
Hiperglikemijske krize, 422
Hipoglikemijske krize, 435
Merenje glikemije u hipo- i hiperglikemijskim krizama, 438
Literatura, 440

POGLAVLJE 20. AKUTNI POREMEĆAJI FUNKCIJE HORMONA HIPOFIZE
Uvod, 443
Hipofunkcijski poremećaji hipofize, 444
Literatura, 451

POGLAVLJE 21. TIREOTOKSIČNA KRIZA I OLUJA
Uvod, 455
Definicija i incidenca tireotoksične oluje, 456
Dijagnoza tireotoksične oluje, 456
Lečenje tireotoksične oluje, 456
Literatura, 459

POGLAVLJE 22. MIKSEDEM I MIKSEDEMSKA KOMA
Uvod, 463
Faktori rizika za nastanak miksedema i miksedemske kome, 464
Dijagnoza miksedema i miksedemske kome, 464
Urgentna terapija miksedema i miksedemske kome, 464
Urgentna terapija miksedema i miksedemske kome, 465
Literatura, 467

POGLAVLJE 23. AKUTNA ADRENALNA KRIZA / INSUFICIJENCIJA
Uvod, 471
Definicija adrenalne krize/insuficijencije, 472
Incidenca adrenalne krize/insuficijencije, 472
Podela adrenalne krize/insuficijencije, 473
Uzroci i faktori rizika za nastnak akutne adrenalne krize/insuficijencije, 475
Dijagnoza akutne adrenalne krize/insuficijencije, 477
Terapija akutne adrenalne krize/insuficijencije, 479
Mediko-legalni aspekti, 482
Literatura, 483

POGLAVLJE 24. ANAFILAKSA
Uvod, 487
Definicija anafilakse, 487
Patofiziologija anafilakse, 488
Anafilaktički šok, 488
NE-IgE Posredovana anafilaksa (anafilaktoidna reakcija), 489
Učestalost anafilaktičkih reakcija, 489
Etiologija anafilakse, 489
Mortalitet kod anafilakse, 489
Klinička slika i dijagnoza anafilakse, 490
Diferencijalna dijagnoza, 492
Lečenje anafilaktičkih reakcija, 493

POGLAVLJE 25. INICIJALNI TRETMAN OPEKOTINA
Uvod, 507
Etiologija opekotina, 508
Patogeneza opekotina, 508
Klinička slika i dijagnoza opekotina, 508
Lečenje i postupak sa opečenim bolesnicima, 512
Komplikacije opekotina, 514
Literatura, 517

POGLAVLJE 26. INICIJALNI TRETMAN BOLESNIKA U HEMORAGIJSKOM ŠOKU
Uvod, 521
Patofiziologija hemoragijskog šoka, 523
Faze hemoragijskog šoka, 523
Stadijumi hemoragijskog šoka i klinička slika, 524
Dijagnoza hemoragijskog šoka, 527
Monitoring u hemoragijskom šoku, 531
Terapija hemoragijskog šoka, 533
Literatura, 542

POGLAVLJE 27. PREVENCIJA I LEČENJE AKUTNE BUREŽNE INSUFICIJENCIJE TOKOM INICIJALNOG ZBRINJAVANJA URGENTNIH STANJA
Uvod, 547
Etiologija akutne bubrežne insuficijencije, 548
Patološka anatomija akutne bubrežne insuficijencije, 551
Klinička slika akutne bubrežne insuficijencije, 551
Nefrotoksična akutna nekroza bubrega, 553
Monitoring bolesnika sa akutnom bubrežnom insuficijencijom, 554
Bubrežni funkcionalni testovi, 555
Metodi vizuelizacije bubrega, 558
Lečenje akutne bubrežne insuficijencije, 559
Prevencija i prognoza akutne bubrežne insuficijencije, 560
Zaključak, 561
Literatura, 562

POGLAVLJE 28. HITNA STANJA KOD BOLESNIKA ZAVISNIH OD ALKOHOLA I/ILI PSIHOAKTIVNIH SUPSTANCI
Uvod, 565
Akutna intiksikacija i/ili predoziranje, 565
Apstinecijalni sindrom, 568
Alkoholizam, 569
Zloupotreba psihoaktivnih supstanci, 573
Literatura, 579

POGLAVLJE 29. PRIMARNO ZBRINJAVANJE HITNIH STANJA U GINEKOLOGIJI I AKUŠERSTVU
Uvod, 583
Ektopična (vanmaterična) trudnoća, 583
Hipertenzivni sindromi u trudnoći, 586
Prevremeno odljubljivanje posteljice, 588
Literatura, 590

POGLAVLJE 30. INICIJALNI TRETMAN URGENTNIH STANJA U ORTOPEDIJI
Uvod, 593
Povrede koštano zglobnog sistema, 594
Rane, 594
Prehospitalno zbrinjavanje povređenih, 596
Inicijalno hoispitalno zbrinjavanje urgentnih stanja u ortopediji, 600
Najčešća hitna stanja u ortopediji i njihovo zbrinjavanje, 602
Zaključak, 609
Slike, 611
Literatura, 618

POGLAVLJE 31. URGENTNA STANJA U OTORINOLARINGOLOGIJI VEZANA ZA KOMPROMITOVAN DISAJNI PUT
Uvod, 623
Anatomske karakteristike gornjeg disajnog puta, 623
Klinička slika kompromitovanog disajnog puta, 624
Kompromitovan disajni put kod dece, 625
Strana tela kao uzrok kompromitovanog disajnog puta, 628
Angioedem kao uzrok kompromitovanog disajnog puta, 630
Literatura, 633