Gerijatrija i nega starih osoba

PREDGOVOR

S jedne strane, demografski gledano, Vojvodina se susreće sa dva ozbiljna problema - smanjenje nataliteta, a s druge strane, savremenici smo specifične, reklo bi se drasatične, eksplozije starosti. U Evropi u XVI veku prosečna dužina čovekovog života iznosila je oko 20 godina, u XVIII veku oko 34 godine, a danas u razvijenim zemljama prelazi 70 godina. Posledica ove tendencije je veoma značajna - sve je više zemalja u kojima ljudi stariji od 65 godina predstavljaju 15-20% ukupnog stanovništva. Vojvodina, prema poslednjem popisu stanovništva, spada u najstariji deo Evrope.

Katedra za gerijatriju Medicinskog fakulteta u Novora Sadu osnovana je u aprilu 2004. godine, s ciljem da pruži neophodna znanja i veštine studentimа osnovnih studija medicine, zdravstvene nege, studentima poslediplomskih studija i lekarima svih specijalnosti u okviru programa kontinuirane medicinske edukacije. Katedra je nastavu na osnovnim studijama započela letnjeg semestra školske 2004/2005. godine.

Sticanje znanja specifičnih za populaciju starijih od 65 godina neophodan je preduslov za uspešno lečenje ove kategorije stanovništva, koja je jedan ! od najčešćih korisnika zdravstvenih usluga. Zbog evidentnog starenja populacije, u razvijenim zemljama sveta uvedena je specijalizacija iz gerijatrije, koja u Srbiji još uvek ne postoji.

Ovaj udžbenik pisan je multidisciplinamo i namenjen je studentima zdravstvene nege. Želja autora bila je da se obuhvate najčešći problemi sa kojima će se sretati tokorm rada, a u svakom poglavlju posebno mesto dato je procesu zdravstvene nege. Sigumo da ovo prvo izdanje ima i propusta pa su autori zahvalni za svaku sugestiju koja će biti dragocena za naredna izdanja.
Urednik

SADRŽAJ

BIOLOGIJA STARENJA
Grozdana Čanak, 9

STARENJE STANOVNIŠTVA1 KVALITET ŽIVOTA STARIH - ZDRAVSTVENA ZAŠTITA STARIH
Eržebet Ač-Nikolić i Olja Nićiforović-Šurković, 23

MORFOLOŠKE I FUNKCIONALNE PROMENE BUBREGA TOKOM STARENJA
Tatjana Ilić i Tatjana Đurđević-Mirković , 33

NAJČEŠĆI ENDOKR1NII METABOLIČKI PROBLEMI U GERIJATRIJI
Pantelinac Pavle , 59

GASTROENTEROLOŠKE I HEPATOLOŠKE BOLESTI KOD STARIH
Ljiljana Hadnadev, Dragomir Damjanov i Zoran Mrda , 89

HEMATOLOŠKE BOLESTI KOD STARIH OSOBA
Stevan L. Popović , 111

KARDIOVASKULARNE BOLESTI U STAROSTI
Dcjan Sakai i Igor Ivanov, 127

BOLESTI PLUĆA U STARIJOJ ŽIVOTNOJ DOBI
Nevena Sečen i Đorde Považan , 147

ONKOLOŠKE BOLESTI U STARIJOJ ŽIVOTNOJ DOBI
Ljubomir Muzikravić , 161

GINEKOLOGIJA
Aleksandar Ćurčić, 173

STAROST I INFEKCIJE
Jovan Vukadinov i Siniša Sević , 185

ORGANSKI MENTALNI POREMEĆAJI
Ljiljana Borišev, 197

STARENJE I NERVNI SISTEM
Petar Slankamenac i Branka Vitić, 215

UROLOŠKE BOLESTI STARIH
Vuk Sekulić, 251

PRELOMI KOD OSOBA STARIJE ŽIVOTNE DOBI
Doc. dr Nataša Miljković , 263

REHABILITACIJA GERIJATR1JSKIH PACIJENATA
Prof, dr Gordana Devečerski, 285