CARSTVO RETORIKE - Retorika i argumentacija

Prevod: Milica Rašić

Bibliografija, indeks imena

Broj strana: 192

Godina izdanja: 2026.

ISBN: 978-86-6435-281-9

Retorika nije disciplina koja se prvenstveno bavi retoričkim figurama: one su tek jedno od sredstava za uveravanje i pridobijanje auditorijuma. U svom najširem značenju, retorika predstavlja teoriju argumentacije koja se služi oblicima rasuđivanja koje je Aristotel nazivao dijalektičkim. U tom smislu, retorika, koja obuhvata antičku dijalektiku, predstavlja pandan formalnoj logici, jer je nezaobilazno sredstvo svakog mišljenja koje se ne svodi na formalni proračun. Svako promišljanje, svaka rasprava, svaka polemika, svako izlaganje novih ideja koje se obraća razumu nužno joj pribegava. Retorika je, stoga, neophodno oruđe svakog mišljenja i svake kritičke filozofije.

Proučavanje tehnika argumentacije i njihovih pretpostavki, koje je klasični racionalizam, nadahnut matematičkim modelom, dugo zanemarivao, u knjizi Carstvo retorike: retorika i argumentacija Chaïma Perelmana, predstavljeno je iz istorijske i filozofske perspektive. Knjiga daje sažet, sistematičan pregled osnovnih pojmova nove retorike i njenog značaja za savremenu teoriju argumentacije.

Chaïm Perelman (1912–1984) bio je belgijski filozof i teoretičar prava poljskog porekla, profesor logike, etike i metafizike na Univerzitetu u Briselu i jedan od najuticajnijih teoretičara argumentacije u XX veku. Zajedno sa književnom teoretičarkom Lucie Olbrechts-Tyteca (1899–1987) utemeljio je novu retoriku kao teoriju argumentacije namenjenu proučavanju rasuđivanja u oblastima u kojima nije moguće doći do strogo formalnih ili matematičkih dokaza. Njihovo kapitalno delo, Rasprava o argumentaciji. Nova retorika (Traité de l’argumentation. La nouvelle rhétorique, 1958, 1976), izvršilo je snažan uticaj na savremenu retoriku, filozofiju, pravo, lingvistiku i teoriju komunikacije. Prevođen je na mnoge jezike, a kod nas je objavljena njegova knjiga Pravo, moral i filozofija 1983. godine.

Prevod: Milica Rašić