Vatikan u balkanskom vrtlogu

Knjiga Vatikan u balkanskom vrtlogu rezultat je višedecenijskog naučnog istraživanja našeg po­zna­tog istoričara, akademika Dragoljuba R. Živojinovića, nesumnjivo najboljeg poznavaoca Vatikana i Katoličke crkve uopšte, i njihove uloge u istorijskim, posebno političkim zbivanjima u XIX i X veku. Ova knjiga pokazuje da je jedna geografski mala država, Vatikan, predstavlja veliku silu, kako u miru tako i u ratovima. To se najbolje vidi u ulozi Vatikana i katoličkog klera u zbivanjima na Balkanu, "balkanskom vrtlogu", u kojem se oni nisu samo našli već su ga i stvarali, naročito kad je reč o balkanskim ratovima, Prvom i Drugom svetskom ratu, nastanku i nestanku prve i druge Jugoslavije.

Prilozi u ovoj knjizi saopštavaju mnogo dosad nepoznatog, otkrivaju lice i naličje vatikanske politike tokom XX ve­ka.

Ovi prilozi svedoče o različitim temama i problemima – Konkordatu sa Kraljevinom Srbijom, stvaranju jugoslovenske države tokom Prvog svetskog rata, mirovnim naporima pape Benedikta XV i njegovim nastojanjima da obezbedi svoje učešće u pregovorima o zaključenju mira i pojedinim političkim rešenjima, posredničkim nastojanjima, vezama sa predsednikom SAD Vudro Vilsonom itd.

Tu su takođe i rasprave koje otkrivaju držanje Svete Stolice prema promenama nastalim na Balkanu nakon završetka Prvog svetskog rata, italijanskoj okupaciji Dalmacije i ostrva, sukobu između Vatikana i katoličkog klera, držanju pojedinih biskupa i njihovom otporu vatikanskoj podršci italijanskoj politici prema Kraljevini SHS.

Usput, otkrivaju se i druga, manje istražena pitanja i problemi, kao što su držanje prema zaraćenim državama – Centralnim silama i Saveznicima – nastojanjima da se održi postojeći politički, društveni i privredni poredak u srednjoj Evropi, naporima da se sačuva Austrougarsko carstvo od raspada, prema teritorijalnim pretenzijama pojedinih sila (Nemačke, Francuske, Italije, Rusije), pokretu za pomirenje crkava u Evropi – ekumenizmu itd.