Tesla kao lik u umetnosti

Životni put Nikole Tesle od Like do Amerike, njegove tajanstvene obdarenosti i epohalni pronalasci, pa i neobičan život učinile su Teslu zanimljivim znalcima nauke i tehnike, običnim ljudima koji su se divili velikanu svoga roda, ali i našim i stranim umetnicima. Pisci, skulptori, grafičari, crtači stripova, kovači novca, kompozitori, filmski i pozorišni stvaraoci su očarani Teslinim životom, sazdavali njegov lik, pronicali u njegovu ličnost, pripisujući mu ponekad nove crte i uloge mimo poznate biografije. Iako su Tesli posvećene mnoge knjige i članci, ova knjiga posvećena liku Tesle u umetnostima predstavlja prvi zbornik potpuno posvećen takvim viđenjima Nikole Tesle. Radovi autora zbornika, vrsnih poznavalaca različitih umetnosti - fotografija, usmenih pričanja, književnih dela, filma i muzike osvetlili su značajna i popularna dela o genijalnom pronalazaču.

---

Cilj i ideal Biblioteke koja ulazi u život pod krilatim znamenjem Albatrosa jeste: gajenje i širenje duševne kulture. Biblioteka Albatros obraća se, prvenstveno, onima koji u obogaćivanju i oblagorođavanju svoga duha vide jedan ozbiljan životni zadatak – njena je glavna težnja: da se broj takvih čitalaca stalno umnožava i da se interesovanje za književnost, umetnost i za duhovna pitanja, uopšte, pojača.

U tim obzirima i namerama sadržano je već i merilo po kome će se odabrati dela za publikaciju u okviru Biblioteke Albatros: prosta, površna zabava isključena je isto tako kao i štura ili stručna didaktika; reč će imati pre svega, dela intuicije, bilo pesničke, bilo mislilačke, dakle, romani, novele, priče, dramski poemi, filozofski pokušaji, aforizmi – kao i razni subjektivni napisi: dnevnice, životopisi, ispovesti, ali i estetičke i kulturno-historijske studije i rasprave, najzad i one osobene umetničke igre mašte i osećanja, u kojima se rado ispoljavaju poneki moderni pesnici. Jednom reči, sve ono, u čemu se pokazuje ceo čovek i cela duša i što govori čoveku i duši kao takvima.

Takav materijal crpeće se, sa jedne strane, iz naše najnovije književnosti, iz dela onih naših najmlađih pisaca koji su uspeli da dadu našem književnom životu jedan nov pravac i jedan divno ubrzani novi ritam – sa druge strane, iz remek-dela svetske literature koja stoje u liniji našega pokreta i naših ciljeva i koja ćemo, razume se, donositi u novim, savremenim i umetničkim prevodima.

Stanislav Vinaver i Todor Manojlović (1921)