Poljska književna avangarda : 1917-1939 : poezija, proza, drama

Poljskoj književnoj avangardi, koja je u Srbiji dosad bila malo poznata, nastaloj u periodu od 1917. do 1939. godine, Službeni glasnik u kolekciji „Avangarda“, prvi put posvećuje dve obimne i bogato dokumentovane knjige polonistkinje Biserke Rajčić, koje su plod njenih višedecenijskih istraživanja ovog segmenta poljske književnosti XX veka. Prva sadrži programe, proglase, proteste, polemike pojedinih pravaca i grupa (ekspresionizam, formizam, sferizam, futurizam, Krakovska avangarda, Žagari, četvoropreg, artes, jidiš avangarda) i bogato je ilustrovana, a druga knjiga predstaviće, takođe prvi put, avangardnu poeziju, prozu i dramu pripadnika pomenutih poljskih grupa i pravaca u prevodu na srpski jezik, uz iscrpne komentare, biograme i sažetu istoriju poljske avangardne književnosti od 1917. do 1939. godine. I prva i druga knjiga, po svom obimu i bogatom sadržaju, jedinstvene su u literaturi koja se bavi ovim fenomenima avangardne književne umetnosti.Fenomenom u poljskoj književnosti svakog perioda od renesanse do prve polovine XX veka, pre svega, smatra se poezija, jer je njen doprinos svetskoj poeziji ogroman. Međutim, antologija međuratne poljske avangarde pokazuje da su ništa manji fenomen i proza i drama. Ne samo što ne zaostaju za svetskom avangardom u tim žanrovima, već joj u mnogo čemu prethode. To posebno posvedočuju hipermoderna prozna dela Ižikovskog, Javorskog, Vitkjeviča, Gombroviča, Temersona, Jasjenjskog, Horomanjskog, Šulca, Debore Fogel i mnogih drugih, koje zbog nedostatka prostora nismo mogli predstaviti, kao i futurističke drame Jasjenjskog i Čiževskog, od kojih se „Bal manekena“ izvodi od tridesetih godina XX veka do danas.