Evropa posle 1980

U knjizi koju su, u srpskom prevodu sa engleskog Aleksandre Dragoslavljević, i objavili kao zajedničko izdanje, Ivan T. Berent, ugledni mađarski i svetski ekonomski istoričar nudi zanimljivu analizu sudbine Starog kontinenta u uslovima dominacije neoliberalističkog globalizma i mogućih scenarija budućnosti ovog dela sveta u kontekstu sve veće globalne krize i sve očiglednijih lokalnih protivrečnosti.

Godina apostrofirana u naslovu ove knjige je, kako ističe i sam autor, određena u priličnoj meri proizvoljno, kao datum koji simbolizuje početak reganovsko-tačerovske ere, koja je uslovila pad komunizma na Istoku i urušavanje socijalnih insitucija država u svim delovima sveta.Nema sumnje da je Berent “proevropski” i prozapadno orijentisan intelektualac. Kao čovek koji je živeo sa one strane Gvozdene zavese, međutim, i koji je, nakon iskustva realnog socijalizma imao priliku da se iz prve ruke upozna  sa realnošću postkomunističkog, tranzicionog društva,ali  i kao naučnik koji pretenduje na ozbiljnost, on u svom prozapadnom stavu nije nekritičan. Iako nipošto nije lišeno CNN-ovskih stereotipa, i Berentovo viđenje balkanskih ratova devedesetih godina dvadesetog veka, tako, u značajnoj meri odudara od tipizovane slike.

Posebno vredi istaći njegovu hvale vrednu  opasku da su zemlje Zapada, a pre svega Sjedinjene američke države, javno podržavajući nasilno održavanje Bosne i Hercegovine kao države na papiru, zapravo, “posejale seme budućeg razdora”.

(Vladimir Kecmanović)

Saizdavaštvo sa Arhipelagom