Farmakologija: Dvadesettreće izdanje

Farmakologija (od grčkc reči farmakon = lek i latinske reči logia = nauka) označava u najširem smislu nauku o lekovima. Ona se može definisati i kao nauka o supstancijama koje reaguju sa živim sistemima posredstvom hemijskih procesa posebno vezivanjem za regulatorne molekule čime se postiže aktiviranje ili inhibicija normalnih procesa u organizmu.

Farmakologija u užem smislu, ponekad se naziva medicinska farmakologija, defmiše se kao nauka o supstancijama koje se primenjuju za sprečavanje, dijagnostikovanje i lečenje bolesti.

Klinička farmakologija se bavi praktičnom primenom lekova u lečenju bolesti. Na kraju ovog poglavlja pobrojani su svi problemi kojima se bavi specijalista - klinički farmakolog.

Toksikologija je grana farmakologije koja proučava neželjene efekte hemijskih supstancija na sisteme živog organizma od individualnih ćelija do kompleksnih ekosistema.


Sadržaj

I DEO: OPŠTA FARMAKOLOGIJAPOGLAVLJE 1
Uvod u farmakolodiju , 1
POGLAVLJE 2
Farmakokinetika (dinamika resorpcije, raspodele i eliminacije leka), 10
POGLAVLJE 3
Dejstvo lekova na organizam-farmakodinamika, 31
POGLAVLJE 4
Principi farmakoterapije, 78

II DEO: SPECIJALNA EARMAKOLOGIJA Farmakologija centralnog nervnog sistema POGLAVLJE 5
Neurohumoralna transmisija i neurohumoralni transmiteri u centralnom nervnom sistemu, 93
POGLAVLJE 6
Antipsihotički lekovi, 108
POGLAVLJE 7
Antidepresivni lekovi, 121
POGLAVLJE 8
Sedativi (anksiolitici) i hipnotici, 130
POGLAVLJE 9
Opšti anestetici, 142
POGLAVLJE 10
Lokalni anestetici, 155
POGLAVLJE 11
Relaksantni lekovi, 163
POGLAVLJE 12
Etanol i drugi alkoholi, 168
POGLAVLJE 13
Antiepileptički lekovi, 179
POGLAVLJE 14
Lekovi u terapiji parkinsonizma i drugih poremećaja pokreta, 194
POGLAVLJE 15
Lekovi protiv bola (analgetici), 20S
POGLAVLJE 16
Halucinogeni i psihotomimetici, 236

Farmakologija autonomnog (vegetativnog) nervnog sistema POGLAVLJE 17
Neurohumoralna transmisija i neurohumoralni transmiteri u autonomnom nervnom sistemu, 241
POGLAVLJE 18
Holinergički lekovi, 252
POGLAVLJE 19
Antiholinergički lekovi, 162
POGLAVLJE 20
Adrenergički lekovi, 270
POGLAVLJE 21
Adrenergički blokatori, 193
POGLAVLJE 22
Histamin, serotonin i njihovi antagonisti, 306

Farmakologija kardiovaskularnog sistema POGLAVLJE 23
Lekovi u terapiji srčane insuficijencije, 318
POGLAVLJE 24
Antiaritmijski lekovi, 327
POGLAVLJE 25
Antihipertenzivni lekovi, 342
POGLAVLJE 26
Vazodilatatori - lekovi u terapiji poremećaja regionalnog krvotoka, 361
POGLAVljE 27
Lekovi u terapiji hiperlipoproteinemije i arterioskleroze, 380
POGLAVLJE 28
Diuretici, 387

Farmakologija krvi POGLAVLJE 29
Lekovi koji deluju na koagulaciju krvi, 396
POGLAVLJE 30
Antianemijski lekovi, 415

Farmakologija vode i elektrolita POGLAVLJE 31
Voda i elektroliti, zamene za plazmu, parenteralna ishrana, 425

Farmakologija respiratornog trakta POGLAVLJE 32
Kiseonik, ekspektoransi, antitusici i mukolitici, 434

Farmakologija digestivnog trakta POGLAVLJE 33
Farmakoterapija peptičkog ulkusa, digestivi, laksantni lekovi i antiemetici, 443

Farmakologija vitamina POGLAVLJE 34
Vitamini kao lekovi, 465

Farmakologija hormona POGLAVLJE 35
Mehanizam delovanja hormona, 472
POGLAVLJE 36
Tireoidni hormoni i antitireoidni lekovi, 475
POGLAVlJE 37
Insulin i oralni antidijabetici, 481
POGLAVLJE 38
Adrenokortikalni steroidi, 493
POGLAVLJE 39
Hormoni gonada i njihovi inhibitori, 505
POGLAVLJE 40
Hormoni hipotalamusa i hipofize, 518
POGLAVLJE 41
Paratireoidni hormon i kalcitonin, 531

Imunofarmakologija POGLAVLJE 42
Imunosupresivi i imunostimulansi, 535

Antiinfektivni lekovi i citostatici POGLAVLJE 43
Principi antimikrobnog delovanja lekova, 547
POGLAVLJE 44
Penicilini i cefalosporini (Beta-laktamski antibiotici), 561
POGLAVLJE 45
Aminoglikozidni antibiotici, 580
POGLAVLJE 46
Hloramfenikol, tetraciklini, streptogramini, 594
POGLAVLJE 47
Makrolidi, klindamicin, fuzidinska kiselina i antiblotici za lokalnu primenu, 599
POGLAVLJE 48
Antigljivični i antivirusni lekovi, 604
POGLAVLJE 49
Sulfonamidi, trimetoprim i hinoloni, 622
POGLAVLJE 50
Antimalarijski i amebicidni lekovi, 631
POGLAVLJE 51
Antiparazitni lekovi, 642
POGLAVLJE 52
Antiseptici i dezinficijensi, 655
POGLAVLJE 53
Hemioterapija malignih oboljenja (Citostatici), 660

Principi toksikologije POGLAVLJE 54
Otrovi i antidoti, 681
Aneks 1
Odabrani primeri interakcije među lekovima, 699
Aneks 2
Trigonici (sa punim trouglom), 7o2
Aneks 3
Trigonici (sa praznim trouglom), 703
Aneks 4
Paragrafici, 704
Aneks 5
Lekovi za lekarsku torbu, 705

Literatura, 707
Indeks, 711